W Polsce zaćma dotyka około 2 milionów osób, co sprawia, że jest jednym z najczęściej występujących schorzeń oczu, zwłaszcza wśród osób powyżej 60. roku życia. Stopniowe zmętnienie soczewki oka prowadzi do pogorszenia widzenia, znacznie utrudniając codzienne funkcjonowanie. Zastanawiasz się, jak wygląda świat oczami osoby zmagającej się z zaćmą? W tym artykule przyjrzymy się, w jaki sposób zmiany w widzeniu wpływają na życie ludzi dotkniętych tym schorzeniem i jakie objawy mogą wskazywać na rozwój katarakty.
Czym jest zaćma?
U osób zdrowych soczewka jest przejrzysta, co pozwala na swobodne przenikanie światła do siatkówki. W przypadku zaćmy pojawiają się na niej zmętnienia lub plamki, które ograniczaj ilość światła docierającego do oka i utrudniają wyraźne widzenie. W konsekwencji pacjenci mogą zauważyć, że obraz staje się zamglony i mniej wyraźny.
Zaćma rozwija się najczęściej wraz z wiekiem i wynika ze zmian, które zachodzą w samej soczewce. Składa się ona z elastycznego białka oraz wodnistego płynu, a wraz ze starzeniem się organizmu białko to zaczyna się gromadzić, co powoduje stopniową utratę przejrzystości. Zaćma jest jedną z najczęstszych przyczyn utraty wzroku na świecie, odpowiadając za ponad połowę przypadków, i stanowi jedną z najczęściej występujących chorób oczu obok jaskry.
Jakie są objawy zaćmy?
Objawy zaćmy mogą przez długi czas pozostawać niezauważone, ponieważ początkowo nie wpływają znacząco na widzenie. Pierwsze symptomy obejmują pogarszającą się ostrość wzroku, co często prowadzi do konieczności zmiany okularów korekcyjnych. W miarę postępu choroby zaczyna dostrzegać być zauważalne widzenie jak przez mgłę, które wpływa na wyraźność obrazu i szczegóły.
Innym częstym objawem zaćmy jest zwiększona wrażliwość na światło, szczególnie przy patrzeniu na reflektory samochodowe lub słońce, co wynika z rozszczepienia promieni świetlnych w mętnej soczewce. W polu widzenia mogą pojawić się także drobne punkty lub plamki. Chorzy mogą mieć trudności z oceną odległości, a kolory mogą wydawać się mniej wyraziste i intensywne.
Rzadziej zaćma powoduje podwójne widzenie oraz widzenie świetlistych aureoli wokół źródeł światła. U seniorów pogorszenie wzroku może prowadzić do trudności w poruszaniu się, a w przypadkach dzieci może pojawić się oczopląs lub zez.
Jak widzi człowiek z zaćmą?
Osoba z zaćmą widzi świat w sposób, który można porównać do patrzenia przez matową szybę – obraz wydaje się rozmyty i trudny do zinterpretowania. Podczas spaceru w słoneczny dzień człowiek z zaawansowaną kataraktą może mieć trudności z rozróżnieniem szczegółów krajobrazu. Drzewa i budynki mogą mieć zamazane kontury, a kolory, które normalnie są intensywne, wydają się przygaszone i bez wyrazu. Zamiast soczystej zieleni trawy czy jaskrawości kwiatów widzi jedynie blade, niemal wypłowiałe plamy.
W codziennych czynnościach, takich jak czytanie, zaćma znacząco utrudnia życie. Litery w książce czy gazecie mogą wydawać się rozpływać, a kontury słów zlewają się, co sprawia, że chory potrzebuje intensywnego oświetlenia, by dostrzec tekst – nawet wtedy może to nie wystarczać. Telewizor, zamiast oferować wyraźny obraz, pokazuje zamglone, nieostre postacie, przez co trudno jest rozpoznać twarze aktorów lub szczegóły scen. Wieczorami, gdy światło jest słabsze, sytuacja staje się jeszcze trudniejsza, a oglądanie telewizji może być wręcz niemożliwe. W przypadku jazdy samochodem w nocy reflektory innych pojazdów oślepiają, powodując dodatkowy dyskomfort i wrażenie świetlistych obwódek wokół źródeł światła. To wszystko sprawia, że osoba z zaćmą napotyka trudności w codziennych aktywnościach, które dla osób ze zdrowym wzrokiem są zupełnie naturalne.
Typy zaćmy a ich wpływ na widzenie
Różne typy katarakty wpływają w odmienny sposób na to, jak postrzegamy otaczający świat. W przypadku zaćmy korowej zmętnienie pojawia się na obrzeżach soczewki, co skutkuje podwójnym widzeniem oraz rozmyciem obrazu na krawędziach pola. Ten typ katarakty często powoduje problemy z dostrzeganiem szczegółów, zwłaszcza przy słabym oświetleniu.
Zaćma podtorebkowa wpływa przede wszystkim na widzenie z bliska, ponieważ zmętnienia rozwijają się szybko w tylnej części soczewki. Chorzy często odczuwają dyskomfort przy intensywnym oświetleniu, co jest dokuczliwe podczas nocnej jazdy samochodem, gdy jasne światła mogą dodatkowo pogarszać wzrok i powodować oślepienie.
Zaćma jądrowa, związana z zażółceniem soczewki, powoduje, że obraz wygląda na przydymiony i ma żółtawy odcień. W tym przypadku najbardziej odczuwalne jest pogorszenie ostrości widzenia na odległość, co może powodować, że człowiek widzi otoczenie jako mniej wyraźne i zamglone.
Jak katarakta wpływa na codzienne życie i samopoczucie?
Wraz z postępem zaćmy wzrok staje się coraz bardziej zamglony, a ostrość widzenia maleje, co sprawia, że nawet proste czynności stają się wyzwaniem. Objawy, które występują, wpływają na ograniczenie aktywności, które wcześniej sprawiały przyjemność – od czytania książek, przez korzystanie z komputera, aż po różnorodne zajęcia rekreacyjne.
Utrata pełnej zdolności widzenia może także prowadzić do pogorszenia nastroju, zwiększonego stresu oraz poczucia wykluczenia z życia rodzinnego i towarzyskiego, ponieważ chorzy z zaawansowaną zaćmą często nie mogą angażować się w codzienne obowiązki. Wraz z postępem choroby pojawia się także konieczność rezygnacji z pracy zawodowej, zwłaszcza jeśli wymaga ona precyzji widzenia, jak również z prowadzenia pojazdów, co znacznie wpływa na samodzielność. Dla wielu osób, szczególnie starszych, katarakta staje się powodem ograniczeń, które mogą negatywnie wpływać na ich zdrowie psychiczne, prowadząc do obniżenia nastroju, narastającego niepokoju oraz uczucia bezradności.
Rola badań wzroku w wykrywaniu i leczeniu zaćmy
Zaćma rozwija się stopniowo, dlatego szybka reakcja na pierwsze symptomy, takie jak pogorszenie ostrości widzenia, zmętnienie obrazu czy zwiększona wrażliwość na światło, pozwala na podjęcie odpowiednich kroków zapobiegawczych. Profesjonalna diagnoza umożliwia nie tylko monitorowanie postępu choroby, ale także zaplanowanie leczenia, które może istotnie poprawić jakość życia. Zachęcamy do wizyty w Tesin Medic Clinic, gdzie nasi doświadczeni specjaliści przeprowadzą kompleksowe badania wzroku i zaproponują odpowiednie rozwiązania, abyś jak najdłużej mógł cieszyć się wyraźnym widzeniem.